| تبليغات | X |
| فلسفه سیاسی امام علی علیهالسلام / آیا هدف، وسیله را توجیه میکند؟ | |
|
اين، يکي از مهمترين سؤالهايي است که در فلسفه سياسي مطرح است. آيا براي رسيدن به مطلوب و مقصود خود، ميتوانيم هر گونه ابزار و وسيلهاي را به کار ببريم؟ به بيان ديگر: اگر هدفمان خوب باشد، آيا ميتوان براي رسيدن به آن از وسايل بد و پليد هم استفاده کرد؟ در مقاله حاضر در صدد آنيم که نظر و سيره آن بزرگوار را در اين موضوع بررسي کنيم. در تاريخ موارد فراواني ذکر شده است که در آن اميرالمؤمنين عليهالسلام به خاطر مراعات اصول اخلاقي و انساني و شرعي، دچار محرومیّت و مشکلات اجتماعي و.... شده است و هرگز به هيچ زشتي و بدي و شيطنتي آلوده نشده است. همه آنچه گذشت، در حالي است که اميرالمؤمنين عليهالسلام روشهاي شيطاني را بهتر از هر انساني ميدانست و به همه چيز آگاهي داشت و به تعبير خودش: ... ادامه گفتار | |
| | فهرست مطالب | بالاي صفحه | صفحه قبل | |
| شکنجه | |
|
۱ـ يکي از دلايل شکنجه، گرفتن اعتراف دروغ براي افکار عمومي يا رضايت فرد يا بخشي از مردم است و با اين دليل که هدف وسيله را توجيه ميکند، يعني براي هدفي با ارزش ميتوان از وسيله يا روشي نادرست استفاده کرد. علاوه بر آنکه بر اساس روايتهايي از حضرت علي هدف وسيله را توجيه نميکند. بايد توجه داشت که اعتراف گيري با شکنجه براي چنين هدفي يعني خشنودي مردم بيشتر به يک هدف شرک آلود ميماند تا هدفي الهي که اعترافي آگاهانه و از روي اختيار بنده توبه کننده براي رضا يا خوشنودي خداست آنهم خدايي که داناي پيدا و نهان است و نيازي به اعتراف گرفتن از کسي با شکنجه يا بيشکنجه ندارد. در آيه ۶۲ از سوره توبه (بترجمه آقاي محمد مهدي فولادوند) آمده است: «براي اغفال شما به خدا سوگند ياد ميکنند تا شما را خوشنود گردانند در صورتي که اگر مومن باشند بدانند سزاوارتر است که خدا و فرستاده او را خوشنود سازند. در اين مورد، اين شکنجهگر است که براي خشنودي يا رضايت ديگران و افکار عمومي اعتراف دروغ ميگيرد. ... ادامه گفتار | |
| | فهرست مطالب | بالاي صفحه | صفحه قبل | |
| آیین برتر و هزینه کمتر | |
|
در زمينههاي گوناگون مانند مسائل صنعتي، اقتصادي، فرهنگي، سياسي، نظامي، پزشکي و غيره يکي از نکات مهي که براي راه حل مسائل آن در نظر گرقته ميشود عوارض و هزينه آن ميباشد و يکي از خدمات دانش بشر راههاي کم شدن اين زيانها و هزينهها بوده است. البته منظور آن نيست که خانههاي امروزي ارزانتر از خانههاي کاهگلي گذشته است، بلکه منظور، عوارض يا هزينه کمتر يک چيز متناسب با کارايي و کيفيت آن است. ... ادامه گفتار | |
| | فهرست مطالب | بالاي صفحه | صفحه قبل | |
| معیار مخالفت با خواسته دشمن | |
|
معمولا آنچه که همراه با دشمن در ذهن هرکس تداعي ميشود «مخالفت» است که اين طبيعي است چرا که اگر مخالفتي وجود نميداشت، دشمني هم در کار نبود. بنابراين در شيوه برخورد با دشمن نيز ممکن است بنا را بر اين بگذاريم که هرچه دشمن خواست يا هرچه گفت يا هر موضعي گرفت ما بايد خلاف آنرا انجام دهيم تا به هدفش نرسد.اما از آنجائيکه هرکس به آنچه که پنهاني در انديشهاش ميگذرد بيشتر آگاهي دارد تا ديگران و حتي اگر چيزي را بزبان بياورد يا عملکردي داشته باشد معلوم نيست تا چه اندازه با آنچه که در سر ميپروراند منطبق است، در نتيجه تشخيص «خواسته» دشمن گاه کاري بس دشوار و غير ممکن مينمايد که معيار قرار دادن آن ميتواند کاري بسيار گمراه کننده و خطرناک باشد خصوصا با پيچيدگيهاي پيشرفنه دانش علوم سياسي و ديگر دانشهاي امروز. به هر روي دشمن هرکس که باشد، چه خواسته دشمن را تشخيص دهيم يا ندهيم و يا سخن و موضعش را در نظر بگيريم، توجه عزيزان را در اينباره به چند نکته مهم جلب مينمايم: ... ادامه گفتار | |
| | فهرست مطالب | بالاي صفحه | صفحه قبل | |
| دروغ و دروغگویی | |
|
* آیاتی از قرآن درباره دروغ: (شماره ابتدای هر پاراگراف، شماره سوره مرتبط میباشد). ۱۰ (سوره يونس) ـ هُنَالِكَ تَبْلُو كُلُّ نَفْسٍ مَّا أَسْلَفَتْ وَرُدُّواْ إِلَى اللّهِ مَوْلاَهُمُ الْحَقِّ وَضَلَّ عَنْهُم مَّا كَانُواْ يَفْتَرُونَ (30). ۱۶ (سوره النحل) ـ وَلاَ تَقُولُواْ لِمَا تَصِفُ أَلْسِنَتُكُمُ الْكَذِبَ هَـذَا حَلاَلٌ وَهَـذَا حَرَامٌ لِّتَفْتَرُواْ عَلَى اللّهِ الْكَذِبَ إِنَّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللّهِ الْكَذِبَ لاَ يُفْلِحُونَ(116) مَتَاعٌ قَلِيلٌ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ(117). ۲۶ (سوره الشعراء) ـ هَلْ أُنَبِّئُكُمْ عَلَى مَن تَنَزَّلُ الشَّيَاطِينُ(221) تَنَزَّلُ عَلَى كُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيم(222). ۲۹ (سوره العنکبوت) ـ وَلَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذِينَ صَدَقُوا وَلَيَعْلَمَنَّ الْكَاذِبِين(3). ۴۵ (سوره الجاثیه) ـ وَيْلٌ لِّكُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيم(7). * ترجمه آیات: (ترجمه آقای محمد مهدی فولادوند؛ بخش هایی که داخل [ کروشه ] آمده برای توضیح بیشتر توسط مترجم اضافه شده است). ۱۰ـ آنجاست كه هر كسى آنچه را از پيش فرستاده است مىآزمايد و به سوى خدا مولاى حقيقى خود بازگردانيده مىشوند و آنچه به دروغ برمىساختهاند از دستشان به در مىرود (سوره يونس آیه 30). ۱۶ـ و براى آنچه زبان شما به دروغ مىپردازد مگوييد اين حلال است و آن حرام تا بر خدا دروغ بنديد زيرا كسانى كه بر خدا دروغ مىبندند رستگار نمىشوند؛ [ايشان راست] اندك بهرهاى و[لى] عذابشان پر درد است (سوره نحل آیات 116-117). ۲۶ـ آيا به شما خبر دهم كه شياطين بر چه كسى نازل مىشوند؟! بر هر دروغزن گناهكارى فرود مىآيند (سوره شعرا آیات 221-222). ۲۹ـ و به يقين كسانى را كه پيش از اينان بودند آزموديم تا خدا آنان را كه راست گفتهاند معلوم دارد و دروغگويان را [نيز] معلوم دارد (سوره عنکبوت آیه 3). ۴۵ـ واى بر هر دروغزن گناهپيشه (سوره جاثیه آیه 7). * از علل دروغگویی و نتایج آن: معمولا دروغ را یا برای سود مانند پول و مقام میگویند و یا برای جلوگیری از زیان، که بطور کل در هر دو مورد نادرست است؛ اما توقع هم نداشته باشیم فرزند یک خانواده از ترس تنبیهات خشن و سنگین و غلط پدر و مادر یا بزرگترها دروغ نگوید؛ و بطور کل تنبیهات سنگین تر از جرم و حتی بدون جرم، خود تاثیر در افزایش دروغگویی میگذارد. در جوامعی که احکام یا قوانین آن متناسب با خواست اکثریت مردم نباشد و به زور به مردم تحمیل شود موجب میشود تا مردم جامعه خود را بیگانه با آن احکام یا قوانین و آنرا دست و پاگیر بدانند و بسیار یا بخش قابل توجهی از آنها برای دور زدن این مشکل به روشهایی چون رشوه دادن، پارتی بازی، تقلب، دروغ و دورویی و غیره روی آورند؛ و به این گونه سیستم های دیکتاتور مآب حتی بدون آنکه خود بدانند موجب گسترش آن موارد زیان بار در جامعه میشوند؛ اما در این میان نتیجه دروغگویی چه خواهد بود؟ چون در یک بستر راستی و راستگویی است که عیب ها و ایراد ها خود را بخوبی نشان داده و علتهایشان بهتر پدیدار میشود و چون دروغ باعث میشود تا در اجتماع عیب ها و ایرادها در پشت دروغ پنهان شوند؛ در نتیجه جوامعی که در آنها دروغ گسترش یابد دارای عیب و ایرادها و مشکلات حل نشده و شکست های بیشتری نسبت به جوامعی است که در آنها راستگویی بجای دروغگویی رواج دارد؛ یکی از عوامل جلو بودن کشورهای پیشرفته نسبت به کشورهای عقب مانده نیز همین است؛ یا به عبارت دیگر این یکی از دلایل مهمی است که جوامع آزاد و مردمسالار مانند جوامع دمکرات و فدرال از جوامعی با فرهنگ یا نظام زورگویی و دیکتاتوری (که به دلیلی که در بالا گفته شد موجب گسترش دروغ میشوند) پیشرفته ترند؛ توجه و رعایت کردن احکام اسلام که تاکید به اجباری نبودن دین از یک سو و راستگویی و پر هیز از دروغگویی از سوی دیگر دارد؛ از عوامل مهم سلامت و پیشرفت، و رعایت نکردن آنها تاثیر زیادی در بیماری و عقب ماندگی جوامع اسلامی میگذارد؛ روش دیکتاتورگونه برای حل مشکلات اجتماع مانند آب شور است برای رفع تشنگی. دروغگو آنچه را که دلش میخواهد میگوید و آنگونه که صلاح میداند تفسیر میکند؛ و نه آنچه را که واقعاً اتفاق افتاده یا واقعیت دارد؛ و چون واقعیت را همانگونه که میخواهد بگوید، همانگونه هم به حافظه اش میسپارد و همانگونه هم میاندیشد به مرور هم توان حافظه اش کمتر از حالتی میشود که راستگو باشد و هم اندیشه منطقیاش را کم کم از دست می دهد؛ و در این سیر معکوس و وابسته گفتار، اندیشه، حافظه، پذیرفتن و دیدن، حتی از دروغ زیاد کار بجایی میرسد که نگاه حقیقت بین و واقعیت بین او نیز دگرگون شده و در برخی مواقع واقعیت و حقیقت را همانگونه که دلش میخواهد، میببیند و میپذیرد و نه آنگونه که واقعا هست !!. نوشته شده در دوشنبه 14 آبان1386 | |
| | فهرست مطالب | بالاي صفحه | صفحه قبل | |
| معیارهای مهم سنجش افراد | |
|
حضرت محمد(ص)؛ ـ سه چیز است که در هر که است منافق است اگر چه روزه دارد و نماز گزارد و حج عمره کند و گوید من مسلمانم آنکه وقتی سخن گوید دروغ گوید و وقتی وعده کند تخلف ورزد و وقتی امانت گیرد خیانت کند؛ ـ نشان منافق سه چیز است سخن بدروغ گوید از وعده تخلف کند و در امانت خیانت کند؛ ـ بیش از هر چیز بر امت خود از منافق چرب زبان بیم دارم؛ ـ وقتی در برادر خود سه صفت دیدی بدو امیدوار باش حیا و امانت و راستی و اگر این صفات را ندارد از او امیدی نداشته باش؛ ـ چهار چیز است گه اگر داری بر آنچه نداری غم مخور راستی گفتار و حفظ امانت و نیکی خلق و عفت در کار خوراک؛ منبع؛ (نهج الفصاحه)؛ البته به موارد خاص و استثنا هم توجه شود به عنوان مثال از قول رسول اکرم در همان منبع به بیزار بودن خداوند از راست فتنه انگیز آمده است؛ به عنوان مثال حرف راستی که بین دو نفر فتنه ای بپا کند؛ و البته نه حرفهای دروغی که برای مال و مقام گفته میشود حضرت علی (ع) به نقل از حضرت محمد(ص)؛ ـ به بسیاری نماز و روزه و زیادی حج و کارهای نیک و ناله شبانه شان ننگرید بلکه به راستی گفتار و ادای امانت بنگرید. (الکافی ج ۲ ؛ ص ۱۰۵ ؛ وسایل الشیعه ج ۱۳ ؛ ص ۲۱۹)؛ امام صادق (ع)؛ ـ به طول دادن رکوع و سجود شخص ننگرید زیرا به آن عادت کرده است و اگر آنرا ترک کند دچار وحشت شود ولی به راستی گفتار و ادای امانتش بنگرید.(وسایل الشیعه ج ۱۳ ؛ ص ۲۲۵ ؛ امالی الصدوق ص ۲۰۴)؛ حضرت علی (ع)؛ ـ بنیاد دینداری ؛ امانت را بجا آوردن و پایبندی به عهد و پیمان است.(نهج البلاغه ؛ نامه ۵۳)؛ | |
| | فهرست مطالب | بالاي صفحه | صفحه قبل | |